Een collega zegt dat hij zaterdag gaat wingen. Een ander noemt het wingsurfen, en bij de surfschool aan het Valkenburgse Meer heet het wingfoilen. Het is allemaal dezelfde sport. Wat is wingfoilen? Je staat op een board met een vleugel eronder, de foil, en je houdt een opgeblazen wing in je handen die de wind vangt. Maak je genoeg snelheid, dan tilt de foil het board uit het water en vlieg je erboven.
Wingen, wingsurfen, wingfoilen: wat is het verschil?
Er is geen verschil in sport, wel in hoe mensen praten. “Wingen” is de spreektaal. “Wingfoilen” zegt precies wat je doet: met een wing, op een foil. “Wingsurfen” hoor je ook, en soms bedoelt iemand daar de beginfase mee: de wing in je handen, maar nog op een groot board zonder foil. In de verhuur van de school heet de beginnersset zo: een sup met een wing.
Het woord wing betekent gewoon vleugel. Het Engelse “wing foiling” is gewoon vernederlandst.
Drie onderdelen: wing, board en foil
De wing. Een opblaasbare vleugel met een dikke rand aan de voorkant en een stijve balk door het midden, met handvatten erop. In de verhuur van de school liggen wings van 3,5 tot 6,5 m². Je houdt hem met twee handen vast. De voorste hand houdt hem in positie, de achterste trekt hem aan of laat hem vieren. Er zit geen mast of giek aan je board. Laat je los, dan is de kracht weg en blijft de wing aan een leash bij je.
Het board. Hoe meer volume, hoe stabieler. Beginners staan op iets wat eerder op een sup lijkt, ervaren wingers op een veel kleiner board. De verhuur gaat van 75 tot 200 liter.
De foil. Een mast van aluminium of carbon onder je board, met onderaan een voorvleugel en een kleine achtervleugel. Zodra het board snelheid heeft, maakt de voorvleugel lift en komt het board los. Jip ziet beginners te vaak een kleine foil kopen terwijl ze nog niet vliegen. Leren gaat op een voorvleugel van 1700 tot 2400 cm². Hoe zo’n draagvleugel precies werkt, staat in wat is foilen.
Wat je voelt als het board loskomt
Tot dat moment vaar je gewoon. Het board klotst over elk golfje en de wing trekt je vooruit. Dan voel je het board licht worden onder je voeten, de neus komt omhoog en het geklots stopt. Alleen de mast snijdt nog door het water. Het wordt stil, en je gaat harder met dezelfde wind. Daar kom je voor terug.
Vanaf dat moment merk je dat je vooral met je voeten stuurt. Meer gewicht op je voorste voet en je zakt. Meer op je achterste en je stijgt. Stijg je te ver, dan komt de voorvleugel boven water en lig je erin.
Waar komt wingfoilen vandaan?
Foilen bestond al voor de wing er was: kiters en windsurfers vlogen al met een foil onder hun board. Ook een zeil zonder mast is niet nieuw: windsurfpionier Jim Drake vroeg er in 1981 al patent op aan, volgens het windsurfmuseum in Praag. Wat nieuw was, was de combinatie. In 2019 brachten grote kite- en windsurfmerken de eerste opblaasbare handwings op de markt, en die bleken precies te passen op een foilboard.
Daarna ging het snel. Sinds 2020 staat wingfoilen ook op het rooster van de surfschool aan het Valkenburgse Meer, naast het windsurfen waarmee Jip in 2012 begon.
Het verschil met windsurfen en kitesurfen
Alle drie haal je je snelheid uit de wind. Het verschil zit in waar die kracht vastzit.
| Windsurfen | Kitesurfen | Wingfoilen | |
|---|---|---|---|
| Waar zit de kracht | Zeil op een mast, met een mastvoet vast aan het board | Kite aan lijnen van twintig meter of langer | Wing in je handen, nergens aan vast |
| Als je loslaat | Zeil valt in het water, blijft aan je board | Veiligheidssysteem aan je bar en trapeze | Kracht weg, wing hangt aan een leash |
| Onder je board | Een vin, bij beginners ook een zwaard | Meestal een twintip, soms een foil | Een foil, in de beginfase soms nog niet |
| Wat je meeneemt | Board, zeil, mast, giek, mastvoet | Kite, bar met lijnen, board, trapeze | Wing, board, foil |
Bij windsurfen stuur je voor een groot deel met het tuig. Bij wingen heb je geen mastvoet, dus sturen gaat via je board en je voeten. Een kite hangt ver van je af en je maakt kracht door hem door de lucht te sturen. Een wing hangt een meter van je af en je pompt hem voor snelheid. Het nadeel: je armen doen het werk, want een trapeze gebruiken de meeste beginnende wingers niet.
Twijfel je tussen windsurfen en wingfoilen als eerste sport? Die afweging staat in welke watersport past bij jou.
Wie kan wingfoilen leren?
Bij de school kan het vanaf 12 jaar, en je moet kunnen zwemmen. Kracht is minder belangrijk dan je denkt. Het gaat om balans en om de wing op het goede moment aantrekken of laten vieren. Heb je al een boardsport gedaan, dan heb je een voorsprong. Windsurfers lezen de wind al, surfers en snowboarders hebben de balans in hun benen.
Begin je zonder boardsport, dan kost vooral de wing je in het begin tijd. Toch beginnen er genoeg mensen mee die nog nooit iets met wind deden. Het ziet er spectaculair uit, zegt Jip, “en met een windkrachtje 3 kun je al echt hard gaan”.
Een meer zonder golven en stroming helpt. Terugklimmen op je board oefen je op het Valkenburgse Meer juist meteen in het diepe. Bij wingen is een helm de norm, want onder je board zit een foil met randen. De eerste echte vlucht komt meestal rond de vijfde les. Hoe je daar komt, lees je in wingfoilen leren.
Meer over wingfoilen op het meer staat op de pagina wingfoilen van de school. Vragen? Bel of mail de school.
