Je fietst over de boulevard van Scheveningen en ziet ze gaan: zeilen tussen de schuimkoppen, iemand die van een golf af springt. Daar wil je ook staan. Begin er alleen niet. Wil je windsurfen leren in Den Haag, Leiden of Rotterdam, dan doe je dat op binnenwater: het Valkenburgse Meer, Vlietland, de Zevenhuizerplas of het Oostvoornse Meer. Vlak water, geen stroming, geen branding. De zee komt later, en dan is hij geweldig.

Waarom je niet op zee begint

Op het Valkenburgse Meer geeft Jip al les vanaf windkracht 2. Dat is 4 tot 6 knopen: genoeg om het zeil te voelen trekken, te weinig om je van je board te blazen. Op zee wordt het voor windsurfers pas interessant vanaf 12 tot 15 knopen, en de echte actie begint rond 18. Dat is windkracht 4 tot 5. Hoe die getallen zich tot elkaar verhouden, staat in windkracht uitgelegd.

Vlak water, weinig wind: zo begin je, niet in de branding.
Vlak water, weinig wind: zo begin je, niet in de branding.

Daar komen drie dingen bij die een meer niet heeft:

  • Branding. Elke golf duwt je board terug naar het strand. Je bent bezig met overeind blijven voordat je aan varen toekomt.
  • Stroming. Langs de Hollandse kust loopt de stroming evenwijdig aan het strand. Bij pieren, golfbrekers en strekdammen staan volgens de Reddingsbrigade vaak muien, stromingen die je van het strand af trekken. De kans erop is het grootst bij afgaand tij. Val je tien keer, dan lig je na een uur ergens anders.
  • Aflandige wind. Waait het van het land af, dan blaast de wind je de zee op. Op een meer drijf je hooguit naar de overkant.

Windsurfen in Den Haag

Scheveningen is de bekendste spot van de stad, en geen plek voor je eerste uren. Om te leren windsurfen is de zee sowieso niet geschikt, zegt Jip. Bij Kijkduin staat behoorlijk wat stroming en staan rijen golfbrekerpalen in het water. Ga daar alleen te water op de plek die ervoor is aangewezen.

Om te leren kijk je landinwaarts. Vlietland ligt langs de A4 tussen Leidschendam, Voorschoten en Leiden. Er is een surfstrand. Het Valkenburgse Meer is vanaf Den Haag ongeveer even ver: over de A44, afslag 8b.

Windsurfen in Leiden

Leiden heeft de kortste reis. Het Valkenburgse Meer ligt een kilometer of vier van Leiden Centraal, tussen Leiden en Katwijk. Het is een afgesloten zandwinplas zonder stroming en golven, langs de zwemboeien kun je lang staan, gemiddeld waait het 3 tot 5 Beaufort. Het meer werkt bij wind van zuidwest tot en met noord, en west tot noord is het best. Er zijn ook windgaten, plekken waar het minder hard waait. Wat dat betekent voor windsurfers en wingfoilers, lees je in het Valkenburgse Meer voor windsurfers.

Ons Valkenburgse Meer van bovenaf: tussen Leiden en Katwijk, zonder stroming.
Ons Valkenburgse Meer van bovenaf: tussen Leiden en Katwijk, zonder stroming.

De zee bij Katwijk en Noordwijk is dichtbij, maar ook daar geldt: niet voor beginners. Langs de kust staat getijstroming, die rond hoog- en laagwater even stilvalt en daartussen flink kan doorlopen. Bij noordoosten- en oostenwind waait het aflandig. Ga je er later heen, kijk dan eerst naar het tij en de windrichting.

Zonder auto kom je er met de bus: sinds kort is er een busverbinding naar het Surfcenter.

Windsurfen in Rotterdam

Vanuit Rotterdam liggen twee meren op twintig tot vijfendertig minuten rijden. De Zevenhuizerplas ligt tegen Nesselande aan. Het is een diepe plas: aan de randen kun je staan, iets verder wordt het snel diep. Met zuidwestenwind werkt hij goed.

Het Oostvoornse Meer ligt beschut achter de dijk bij Voorne, met weinig golven. Aan de zuidkant kun je op grote stukken staan, maar er liggen mosselen: neem waterschoenen mee. Op de meeste plekken ga je tussen de kribben door het meer op. Een blauw bord met een witte surfer wijst de doorsteken aan die diep genoeg zijn. Hoek van Holland is zee en geen beginnersplek.

Vier meren naast elkaar

MeerWat je er vindtVanaf Den HaagVanaf LeidenVanaf Rotterdam
Valkenburgse Meerafgesloten plas, staan aan de rand, geen stroming20 min10 min35 min
Vlietlandplassen met surfstrand, vaarlimiet voor motorboten20 min10 min30 min
Zevenhuizerplasdiepe plas, staan alleen aan de rand30 min40 min20 min
Oostvoornse Meerbeschut achter de dijk, zuidkant ondiep45 min55 min35 min

Reistijden met de auto vanaf het centraal station, zonder file, afgerond. In de spits reken je er ruim bij.

Vier vragen voor elke leerplek

  1. Kun je staan? Na elke val klim je terug op je board. Dat gaat een stuk rustiger als je voeten de bodem raken.
  2. Staat er stroming? Op een meer niet, op zee altijd.
  3. Waait het genoeg, maar niet te veel? Bij windkracht 2 tot 3 leer je. Bij 5 overleef je.
  4. Kun je er huren? Na de startcursus mag je bij de school meteen zelf een beginnerset huren. Zonder eigen spullen is dat de snelste manier om uren te maken.

Hoe een eerste reeks lessen op het Valkenburgse Meer verloopt, staat bij windsurfles. Over het meer zelf, van parkeren tot zwemwater, lees je meer op de pagina over het Valkenburgse Meer.

Wanneer de zee wel je plek is

Wie planeert, in de trapeze hangt en zijn voeten in de voetbanden heeft, wil op een dag met 18 knopen de golven in. Voor de meeste cursisten zit daar een seizoen tussen: van startcursus tot planeren rekent Jip op zo’n 18 lessen. “Dan zit er altijd wel een goede dag tussen.” Wat je in die tijd leert, staat in trapeze, planeren en gijpen.

De zee komt later. Eerst de basis, dan pas de branding in.
De zee komt later. Eerst de basis, dan pas de branding in.

Neem de eerste keren iemand mee die de spot kent en weet hoe de stroming die dag staat. Zet een helm op. Jip draagt er op zee altijd een sinds hij vader is, ook voor zijn trommelvliezen. Wat een helm en een impactvest doen, staat in de GearGuide over helm en impactvest.

Voor je eerste keer op zee noemt Jip Wijk aan Zee, of de zeekant van de Brouwersdam, “al is dat niet echt branding”. Wil je eerst met wat golfjes spelen, dan is het IJsselmeer ook leuk, bijvoorbeeld bij Schellinkhout.

Twijfel je welk meer bij jou past? Bel of mail de school.

Jip

Jip Philippi is eigenaar van GearFreak Surfschool en geeft sinds 2012 les op het Valkenburgse Meer. Hij begon met een bus vol windsurfmateriaal aan de oever, liep in 2008 stage bij Hotsails Maui en is opgeleid als industrieel productontwerper en docent. Techniek uitleggen en mensen het water op krijgen: dat is zijn vak.