Je peddelt op een zomeravond over de Oude Rijn in Leiden. Achter je zakt de zon, en voor je komt een sloep de bocht om. Drie vragen tegelijk: waar mag je suppen, moet jij opzij, en moest je nou een zwemvest aan? Het korte antwoord: op binnenwater mag je bijna overal suppen, tenzij een bord het verbiedt, en een zwemvest is niet verplicht. Hieronder staan de regels op een rij, met de bron erbij.

In het kort

VraagAntwoordBron
Waar mag je suppen?Op binnenwater bijna overal, tenzij een bord het verbiedtBPR, bijlage 7
Is een zwemvest verplicht?Nee, niet op een supBPR
Licht na zonsondergang?Ja, een wit licht dat rondom schijntBPR, artikel 3.13
Wie heeft voorrang?Houd rechts aan; klein wijkt voor groot, spierkracht voor zeilBPR, artikel 6.04
Heb je een vaarbewijs nodig?NeeRijksoverheid

Wat een sup is, volgens de regels

Op veel Nederlands binnenwater gelden de verkeersregels van het Binnenvaartpolitiereglement, kortweg BPR. Rijkswaterstaat noemt het BPR het reglement voor een groot deel van de rijkswateren, en de provincie Zuid-Holland verwijst er ook naar voor haar vaarwegen.

Het BPR noemt de sup niet bij naam. De veiligheidscampagne Varen doe je Samen rekent een sup tot de kleine schepen die door spierkracht worden voortbewogen, net als een kano of roeiboot. Klein betekent in het BPR: korter dan 20 meter. De regels voor die groep gelden dus voor jou.

Waar mag je suppen?

Op binnenwater bijna overal, zolang er geen bord staat dat het verbiedt. Bijlage 7 van het BPR bevat twee borden om op te letten: A.13, verboden voor kleine schepen, en A.16, verboden voor door spierkracht voortbewogen schepen. Bord E.19 zegt juist dat je er wel mag varen. Zie je zo’n verbodsbord, draai dan om.

Op ons meer vaart geen beroepsvaart, en dat maakt suppen een stuk relaxter.
Op ons meer vaart geen beroepsvaart, en dat maakt suppen een stuk relaxter.

Daarnaast kan de beheerder van een water eigen regels hebben, bijvoorbeeld in een natuurgebied of in een binnenstad. Check die als je ergens voor het eerst vaart. Op het Valkenburgse Meer ligt een zwemstrandje, afgebakend met een boeienlijn. Daar wordt niet gesurft, en het is er ook te ondiep.

Zelfs op de grote rivieren maakt het BPR een uitzondering voor je. Kleine schepen moeten daar een motor hebben die direct klaar is voor gebruik, maar schepen die door spierkracht worden voortbewogen hoeven dat niet (artikel 9.04). Mogen is iets anders dan verstandig: volgens Rijkswaterstaat heeft de schipper van een vrachtschip een dode hoek van ongeveer 350 meter.

Op zee geldt een ander reglement, het Scheepvaartreglement territoriale zee. Hier gaat het over binnenwater: meren, plassen, rivieren en grachten. Waar je rond Katwijk en Leiden kunt suppen, en waarom de zee daar niets is voor beginners, lees je in sup in Katwijk en Leiden.

Zwemvest bij suppen: verplicht of niet?

Niet verplicht. Het BPR kent geen draagplicht voor een sup. Het reglement noemt het dragen van een reddingsvest op twee plekken. Het eerste is aan boord van een schip voor bedrijfsmatig vervoer, in bepaalde situaties (artikel 1.08). Het tweede is voor wie staand een snelle motorboot bestuurt (artikel 8.05). Een supper valt onder geen van beide.

Niet verplicht is iets anders dan niet nodig. Rijkswaterstaat zet “draag een zwemvest” bovenaan zijn tips voor wie op de Maas kanoot of kajakt. Varen doe je Samen raadt suppers aan om bij voorkeur een zwem- of reddingsvest te dragen, en noemt onderkoeling en verdrinking de grootste risico’s.

Daar komen twee dingen uit die de school zelf ook zegt. Trek een wetsuit aan, want dan is vallen niet erg. En gebruik je leash, want dan blijft het board bij je. In de suples heb je allebei, en je leash zit altijd vast. Een helm en een impactvest draag je bij de school alleen bij wingfoilen en eFoilen, niet op een sup.

Een zwemvest raadt Jip een volwassen supper aan op zee. Hetzelfde geldt waar scheepvaart is, al is suppen daar sowieso “een slecht plan” als je het niet goed kunt. Verder draag je een zwemvest als je niet goed kunt zwemmen. Die suppers wil de school niet op het water, want je moet goed kunnen zwemmen.

Kinderzwemvesten verhuurt de school niet, en dat blijft zo: kinderen moeten kunnen zwemmen. Wat er verder anders is met kinderen op het water, staat in suppen met kinderen.

Licht op je sup

Het BPR is hier duidelijk. Een klein schip dat door spierkracht wordt voortbewogen, moet ’s nachts een wit licht voeren dat rondom schijnt (artikel 3.13, lid 6). En ’s nachts begint volgens het BPR bij zonsondergang, niet pas als het echt donker is (artikel 1.01).

Onze suples bij zonsondergang blijven op het meer en zijn uiterlijk om 20:00 klaar.
Onze suples bij zonsondergang blijven op het meer en zijn uiterlijk om 20:00 klaar.

Is de zon onder, dan hoort er een lamp op je sup. Rijkswaterstaat adviseert bovendien om varen in het donker en in mist te vermijden.

De suples bij zonsondergang van de school blijven op het Valkenburgse Meer. Je peddelt een rondje over het meer, waar verder geen scheepvaart is, en om uiterlijk 20:00 ben je terug op de kant.

Wie heeft voorrang?

Houd rechts aan, aan de stuurboordzijde van het vaarwater. Die regel zet de provincie Zuid-Holland bovenaan haar vaarregels. Het BPR bouwt erop voort in artikel 6.04:

  • Komen twee schepen elkaar tegen, dan geeft het schip dat niet rechts vaart voorrang aan het schip dat dat wel doet.
  • Vaart geen van beide rechts, dan wijkt een klein schip voor een groot schip.
  • In dat geval wijkt tussen kleine schepen een motorboot voor jou, en wijk jij voor een zeilboot. Varen doe je Samen vat het samen als “motor wijkt voor spier, spier wijkt voor zeil”.
  • Komen twee suppers of kano’s elkaar zo tegen, dan wijken ze allebei naar rechts uit.

Rijkswaterstaat voegt er een praktische regel aan toe: steek je een rivier over, houd dan rekening met de beroepsvaart, want die heeft altijd voorrang. Binnen zijn dode hoek van ongeveer 350 meter kan de schipper je niet zien.

Een vaarbewijs?

Niet nodig. Volgens de Rijksoverheid heb je een vaarbewijs nodig voor een snelle motorboot, die harder kan dan 20 kilometer per uur, of voor een pleziervaartuig langer dan 15 meter. Een sup is geen van beide.

En de techniek?

Regels kennen helpt pas als je ook kunt uitwijken. Stoppen, draaien en rechtdoor varen leer je in de suples op het Valkenburgse Meer, en hoe je de eerste keer begint, staat in suppen leren. De peddeltechniek zelf staat in de GearGuide over sup rechtdoor varen.

Techniek leer je het snelst in een les: peddelslag, balans en draaien.
Techniek leer je het snelst in een les: peddelslag, balans en draaien.

Vraag je je af wat er geldt op het water waar jij heen wilt? Kijk bij de beheerder van dat water. Voor het Valkenburgse Meer vraag je het bij het ophalen van je sup in de supverhuur.

Bronnen

Jip

Jip Philippi is eigenaar van GearFreak Surfschool en geeft sinds 2012 les op het Valkenburgse Meer. Hij begon met een bus vol windsurfmateriaal aan de oever, liep in 2008 stage bij Hotsails Maui en is opgeleid als industrieel productontwerper en docent. Techniek uitleggen en mensen het water op krijgen: dat is zijn vak.